Sprawna obsługa magazynu ma bezpośredni wpływ na terminowość dostaw, koszty operacyjne oraz jakość obsługi klienta. Jednocześnie wraz ze wzrostem liczby zamówień coraz trudniej utrzymać wysoką wydajność wyłącznie dzięki pracy manualnej.
Pomyłka podczas przyjęcia towaru może później spowodować problem z jego lokalizacją. Z kolei błędna kompletacja oznacza dodatkową pracę, zwrot, reklamację oraz opóźnienie kolejnych operacji.
Dlatego automatyzacja procesów magazynowych nie sprowadza się jedynie do zastępowania ludzi maszynami. Jej podstawowym zadaniem jest uporządkowanie przepływu informacji i towarów. Ponadto pozwala ograniczyć liczbę powtarzalnych czynności wykonywanych ręcznie.
Dobrze zaprojektowany magazyn wykorzystuje technologię tam, gdzie przynosi ona wymierną wartość. Jednocześnie pozostawia pracownikom zadania wymagające doświadczenia, oceny sytuacji oraz elastycznego podejmowania decyzji.
Automatyzacja procesów magazynowych – od czego zacząć?
Pierwszym krokiem nie powinien być zakup robotów, skanerów czy nowego oprogramowania. Znacznie ważniejsze jest poznanie rzeczywistego przebiegu procesów magazynowych.
Należy przeanalizować drogę produktu od przyjęcia dostawy aż do wysyłki. Warto sprawdzić, gdzie pracownicy tracą najwięcej czasu oraz na których etapach powstaje najwięcej pomyłek.
Szczególnie istotne są procesy przyjęcia, odkładania produktów, uzupełniania lokalizacji, kompletacji, pakowania oraz wydania. Każdy z nich generuje dane, które mogą ujawnić potencjalne problemy.
Przykładowo pracownik może tracić kilka minut na szukanie produktu, ponieważ jego lokalizacja nie jest aktualna w systemie. Innym problemem może być ręczne przepisywanie numerów partii lub ilości.
Automatyzacja nie naprawia źle zaprojektowanego procesu. Jeżeli istniejący sposób pracy jest nieefektywny, jego bezpośrednia cyfryzacja może jedynie utrwalić wcześniejsze problemy.
Dlatego przed wdrożeniem warto określić mierzalny cel. Może nim być skrócenie czasu kompletacji, zmniejszenie liczby błędów albo zwiększenie liczby zamówień obsługiwanych podczas jednej zmiany.
Dopiero na tej podstawie można dobrać technologię odpowiadającą rzeczywistym potrzebom przedsiębiorstwa.
Skąd biorą się błędy podczas kompletacji zamówień?
Kompletacja jest jednym z najbardziej wymagających etapów pracy magazynu. Pracownik musi odnaleźć właściwą lokalizację, rozpoznać produkt, pobrać odpowiednią ilość oraz potwierdzić wykonaną operację.
Każdy dodatkowy krok zwiększa ryzyko pomyłki. Problem staje się szczególnie widoczny, gdy magazyn obsługuje tysiące podobnych indeksów.
Źródłem błędu może być nieczytelne oznaczenie lokalizacji, podobne opakowanie produktów albo nieaktualny stan magazynowy. Znaczenie ma również presja czasu oraz konieczność zapamiętywania wielu informacji.
Ręczne wpisywanie kodów i ilości dodatkowo zwiększa ryzyko. Dlatego cyfrowe potwierdzanie operacji może znacząco poprawić kontrolę nad przepływem produktów.
Skaner kodów kreskowych pozwala na przykład sprawdzić zgodność produktu z zadaniem kompletacyjnym. System może natychmiast poinformować pracownika, że zeskanował niewłaściwy indeks.
Podobnie można kontrolować lokalizację. Pracownik najpierw potwierdza miejsce pobrania, a następnie konkretny produkt. Dzięki temu system tworzy dodatkową warstwę zabezpieczającą przed pomyłką.
Najskuteczniejsze rozwiązania nie polegają wyłącznie na wykrywaniu błędów. Powinny przede wszystkim ograniczać możliwość ich popełnienia.
WMS jako centrum zarządzania magazynem
Jednym z podstawowych narzędzi wspierających cyfryzację magazynu jest WMS, czyli Warehouse Management System. Oprogramowanie zarządza operacjami związanymi z przepływem towarów oraz informacją o ich lokalizacji.
System może rejestrować przyjęcia, przesunięcia, kompletację i wydania. Ponadto może wskazywać pracownikowi kolejne zadania oraz optymalną lokalizację produktu.
Dzięki temu decyzje nie muszą być podejmowane wyłącznie na podstawie pamięci lub doświadczenia konkretnej osoby. Informacja staje się dostępna w systemie i może być wykorzystywana przez cały zespół.
WMS może również wspierać zarządzanie kolejnością kompletacji. Zamiast realizować zlecenia przypadkowo, magazyn może ustalać priorytety według terminów wysyłki, przewoźnika albo innych kryteriów.
Duże znaczenie ma ponadto integracja WMS z systemem ERP, platformą e-commerce lub systemami kurierskimi. Automatyczny przepływ danych ogranicza konieczność wielokrotnego wprowadzania tych samych informacji.
Jeżeli zamówienie trafia bezpośrednio do systemu magazynowego, operator nie musi tworzyć go ręcznie. Natomiast po zakończeniu kompletacji odpowiednie dane mogą automatycznie przejść do kolejnego etapu.
W efekcie pracownicy wykonują mniej czynności administracyjnych. Jednocześnie przedsiębiorstwo uzyskuje dokładniejszą informację o stanie realizacji poszczególnych zamówień.
Jak automatyzacja procesów magazynowych przyspiesza kompletację?
Znaczna część czasu kompletacji nie jest przeznaczana na samo pobieranie produktu. Pracownicy często pokonują duże odległości pomiędzy kolejnymi lokalizacjami.
Dlatego jednym z najważniejszych obszarów optymalizacji jest ograniczenie zbędnego przemieszczania się.
System WMS może tworzyć kolejność pobrań na podstawie rozmieszczenia produktów. W rezultacie pracownik nie musi wielokrotnie wracać do tej samej części magazynu.
Możliwe jest również grupowanie kilku zamówień w jedną trasę. Operator pobiera wtedy produkty dla kilku zleceń, a system pomaga przyporządkować je do właściwych pojemników.
Inną metodą jest kompletacja strefowa. Poszczególni pracownicy odpowiadają wówczas za określone obszary magazynu. Zamówienie przechodzi przez kolejne strefy bez konieczności przemieszczania jednej osoby po całym obiekcie.
W bardziej zautomatyzowanych magazynach wykorzystywane są rozwiązania typu goods-to-person. W takim modelu towar jest dostarczany do stanowiska operatora za pomocą odpowiedniego systemu transportowego.
Dzięki temu pracownik koncentruje się na pobieraniu i potwierdzaniu właściwych produktów. Jednocześnie czas przeznaczony na chodzenie po magazynie może zostać znacząco ograniczony.
Skanery, pick-by-light i rozwiązania głosowe
Automatyzacja może mieć różny poziom zaawansowania. Nie każde przedsiębiorstwo potrzebuje od razu autonomicznych robotów lub rozbudowanego systemu transportowego.
W wielu magazynach dużą poprawę przynosi już wdrożenie mobilnych terminali i skanerów kodów. Pracownik otrzymuje zadanie na urządzeniu, a następnie potwierdza wykonanie kolejnych operacji.
Bardziej zaawansowanym rozwiązaniem jest pick-by-light. Przy odpowiedniej lokalizacji zapala się sygnał świetlny wskazujący miejsce oraz liczbę produktów do pobrania.
Operator nie musi więc stale odczytywać informacji z ekranu. Może szybciej identyfikować właściwe miejsce, co jest szczególnie użyteczne w strefach o dużej liczbie pobrań.
Alternatywę stanowią rozwiązania voice picking. System przekazuje instrukcje głosowo, natomiast pracownik potwierdza wykonanie polecenia bez używania rąk.
Każda z tych technologii odpowiada jednak na inne potrzeby. Dlatego wybór powinien wynikać z charakterystyki asortymentu, liczby zamówień, organizacji przestrzeni oraz oczekiwanej wydajności.
Najdroższe rozwiązanie nie zawsze jest najbardziej efektywne. W dobrze zarządzanym magazynie technologia powinna rozwiązywać konkretny problem, a nie jedynie zwiększać poziom technicznego zaawansowania obiektu.
Robotyzacja i automatyczny transport towarów
Kolejnym etapem rozwoju mogą być autonomiczne roboty mobilne, systemy przenośników oraz automatyczne urządzenia magazynujące. Rozwiązania te ograniczają część czynności transportowych wykonywanych przez pracowników.
Robot mobilny może na przykład przewozić pojemniki pomiędzy strefami. Dzięki temu operator nie musi samodzielnie pokonywać długich tras z wózkiem.
Automatyczne systemy składowania mogą natomiast przechowywać produkty i dostarczać odpowiedni pojemnik do stanowiska kompletacyjnego.
Takie rozwiązanie może zwiększać wydajność szczególnie tam, gdzie liczba operacji jest duża i stosunkowo powtarzalna.
Jednocześnie robotyzacja wymaga dokładnego przygotowania. Trzeba uwzględnić wydajność urządzeń, bezpieczeństwo, integrację z oprogramowaniem oraz możliwość obsługi szczytowego wolumenu zamówień.
Należy również przeanalizować potencjalne awarie. Jeżeli jeden element automatycznej instalacji zatrzyma znaczną część magazynu, przedsiębiorstwo powinno posiadać odpowiedni plan działania.
Dane jako podstawa dalszej optymalizacji
Automatyzacja procesów magazynowych pozwala nie tylko wykonywać zadania szybciej. Równie istotna jest możliwość systematycznego gromadzenia danych dotyczących rzeczywistego przebiegu operacji.
Można analizować czas kompletacji, liczbę błędów, wydajność poszczególnych stref oraz wykorzystanie lokalizacji. Dane pomagają również wskazać produkty generujące największą liczbę pobrań.
Na tej podstawie można zmieniać rozmieszczenie asortymentu. Produkty zamawiane najczęściej mogą zostać umieszczone bliżej stanowisk pakowania albo w łatwiej dostępnych lokalizacjach.
Warto analizować również produkty często kupowane razem. Ich odpowiednie rozmieszczenie może dodatkowo skrócić drogę pokonywaną przez operatorów.
Jednocześnie należy pamiętać, że raport sam w sobie nie poprawia wydajności. Dane stają się wartościowe dopiero wtedy, gdy prowadzą do konkretnych decyzji.
Dlatego wskaźniki powinny być regularnie analizowane. Pozwala to sprawdzić, czy wprowadzone zmiany rzeczywiście zmniejszyły liczbę błędów lub przyspieszyły obsługę zamówień.
Jak wdrażać automatyzację bez zakłócania pracy magazynu?
Całkowita przebudowa wszystkich procesów jednocześnie może generować duże ryzyko. Dlatego w wielu przypadkach bezpieczniejszym rozwiązaniem jest wdrażanie zmian etapami.
Najpierw można wybrać proces, który powoduje największe problemy. Następnie warto określić aktualny poziom wydajności i błędów oraz wdrożyć rozwiązanie na ograniczonym obszarze.
Po zakończeniu pilotażu można porównać wyniki. Jeżeli rozwiązanie działa zgodnie z oczekiwaniami, jego zastosowanie może zostać rozszerzone.
Duże znaczenie ma również przygotowanie pracowników. Operatorzy powinni wiedzieć nie tylko, jak obsługiwać nowe urządzenie, lecz także dlaczego zmienia się sposób wykonywania zadania.
Technologia powinna ułatwiać pracę, a nie tworzyć dodatkową warstwę zbędnych obowiązków. Dlatego opinie użytkowników systemu są cennym źródłem informacji podczas wdrożenia.
Należy także przygotować procedury na wypadek problemów technicznych. Magazyn powinien wiedzieć, jak realizować kluczowe operacje podczas chwilowej niedostępności systemu.
Automatyzacja magazynu – w skrócie:
Czym jest automatyzacja procesów magazynowych?
To wykorzystanie oprogramowania, urządzeń oraz systemów automatycznych do usprawniania przepływu towarów i informacji. Obejmuje między innymi przyjęcia, składowanie, kompletację, pakowanie i wysyłkę.
Jak automatyzacja ogranicza błędy kompletacji?
System może kontrolować lokalizację, kod produktu oraz liczbę pobieranych sztuk. Dzięki temu nieprawidłowa operacja może zostać wykryta jeszcze przed zakończeniem zamówienia.
Jak można przyspieszyć kompletację zamówień?
Kluczowe jest skrócenie tras operatorów, odpowiednie rozmieszczenie produktów oraz cyfrowe zarządzanie kolejnością pobrań. Pomagają również skanery, systemy głosowe, pick-by-light i roboty mobilne.
Czy każdy magazyn potrzebuje robotów?
Nie. W wielu przedsiębiorstwach znaczną poprawę może przynieść wdrożenie WMS, skanerów oraz lepszej organizacji lokalizacji. Robotyzacja powinna wynikać z rzeczywistych potrzeb i rachunku ekonomicznego.
Co daje system WMS?
WMS pozwala zarządzać lokalizacją towarów i operacjami magazynowymi. Ponadto może optymalizować zadania, kontrolować ich realizację oraz wymieniać dane z innymi systemami przedsiębiorstwa.
Od czego rozpocząć automatyzację magazynu?
Najpierw należy przeanalizować obecne procesy i wskazać ich najsłabsze punkty. Następnie trzeba ustalić mierzalne cele oraz dopasować rozwiązania technologiczne.
Automatyzacja magazynu ogranicza błędy poprzez cyfrową kontrolę operacji, natomiast kompletację przyspiesza dzięki optymalizacji tras, lokalizacji produktów oraz wykorzystaniu odpowiednich technologii.
Podsumowanie
Automatyzacja procesów magazynowych może jednocześnie zwiększać wydajność, ograniczać liczbę pomyłek oraz poprawiać kontrolę nad realizacją zamówień.
Największe korzyści pojawiają się jednak wtedy, gdy wdrożenie poprzedza dokładna analiza istniejących procesów. Technologia powinna odpowiadać na konkretny problem operacyjny.
W jednym magazynie najlepszym rozwiązaniem będzie WMS i system skanowania. W innym uzasadnione mogą być rozwiązania głosowe, pick-by-light, automatyczne systemy składowania lub roboty mobilne.
Jednocześnie nie należy pomijać organizacji przestrzeni, jakości danych oraz przygotowania pracowników. Wszystkie te elementy wpływają na końcową efektywność systemu.
Celem automatyzacji nie jest maksymalna liczba urządzeń, lecz szybszy i bardziej przewidywalny przepływ towaru. Dobrze zaprojektowany proces pozwala także ograniczyć koszt błędów i obsłużyć większy wolumen zamówień.
Autor: Tomasz Stanclik
